Daniël Debunkt

Dagelijkse debunks over COVID-19

Is Colin van der Heiden een antivaxxer?

In zijn column in de Trouw van 24 maart 2021 haalt klinisch psycholoog Colin van der Heiden het ene na het andere antivax-argument uit de kast

In de Trouw van 24 maart 2021 staat een opiniestuk van Colin van der Heiden, klinisch psycholoog en bijzonder hoogleraar aan de Erasmus Universiteit, waarin hij Hugo de Jonge hekelt nepnieuws te verspreiden over COVID-vaccins. Verkoper Erik van der Horst van de “Keuringsdienst van Waarheid” grijpt deze column aan om te roepen dat ik debunkt zou zijn. Laten we eens kijken naar de claims van Van der Heiden.

Van der Heiden claimt dat de beweringen van De Jonge dat de vaccins “uit en te na getoetst” zijn en veilig zijn, niet zouden stroken met de waarheid. In de eerste plaats claimt hij dat er onvoldoende bekend zou zijn over bescherming tegen infectie en tegen transmissie. Dat is niet waar. In deze blogpost haal ik drie onderzoeken daarover aan, uit de praktijk. Onderzoek hoe goed een vaccin werkt tegen transmissie is sowieso niet mogelijk in het soort proeven dat gedaan wordt vóór toelating, dat kan alleen in de praktijk of in een challenge trial.

Ook als een vaccin niet zo goed tegen infectie beschermt (zoals het AstraZeneca-vaccin lijkt te doen) betekent dat niet dat het daarmee waardeloos is, integendeel: het houdt wel mensen uit het ziekenhuis.

Vervolgens stelt Van der Heiden:

Of de vaccins voldoende beschermen tegen mutaties van het virus is ook nog niet helemaal duidelijk.

Tot nog toe wijst alles erop dat de nu op de markt zijnde vaccins beschermen tegen de nu bestaande mutaties; alleen AstraZeneca zou een probleem kunnen hebben met de Zuidafrikaanse variant. Maar hoe denkt Van der Heiden een vaccin te testen tegen een mutatie die nog niet opgetreden is? Alle mutaties waarover gesproken wordt zijn pas ontstaan nadat de vaccins ontworpen zijn. Dit is geen argument dat de vaccins niet goed getest zouden zijn, noch dat ze niet veilig zouden zijn.

Vervolgens klaagt Van der Heiden erover dat er niets bekend is over lange-termijneffecten. Dit is een typisch antivax-argument. Zoals ik in eerder gelinkte blogpost al schreef:

De mythische boeman van de lange-termijnbijwerking is een antivax-argument par excellence. Er is nog nooit een vaccin geweest dat lange-termijnbijwerkingen had en er is ook geen plausibel mechanisme hoe die zouden kunnen optreden.

Van der Heiden claimt verder dat mensen boven de 75 jaar en onder de 16 jaar niet vertegenwoordigd zouden zijn in de proeven. De groep boven de 75 jaar is inderdaad ondervertegenwoordigd maar niet afwezig: bij Pfizer 4,4% van de proefpersonen, bij AstraZeneca 2,8% en bij Moderna 6,2%, in vergelijking met 8,4% van de Nederlandse bevolking. Misschien moet Van der Heiden de farmaceuten eens vertellen hoe ze in die leeftijdsgroep effectiever kunnen recruteren, of is Van der Heiden zo gemakzuchtig om voor zijn eigen onderzoeken te recruteren uit de studentenpopulatie?

De leeftijdsgroep onder 16 jaar is niet vertegenwoordigd en de vaccins zijn ook niet daarvoor toegelaten. Dat is doodnormaal: je test je vaccin eerst op volwassenen, voordat je het op kinderen gaat testen. Dit argument slaat dan ook kant noch wal.

Datzelfde geldt voor de “klacht” van Van der Heiden dat immunogecompromitteerde mensen niet tot de proefpersonen behoorden. Als Van der Heiden ook maar enige basale kennis over vaccins tot zich genomen had, had hij begrepen dat je zulke personen in eerste instantie uitsluit van proeven, en dat het er veelal op neerkomt dat ze ook van een vaccin geen immuniteit opbouwen en beschermd moeten worden door de groepsimmuniteit.

Van der Heiden komt vervolgens met de canard dat de toegelaten vaccins experimenteel zouden zijn, omdat de toelating voorwaardelijk is. Ik heb in deze eerdere blogpost al betoogd dat dit onjuist is.

De toegelaten SARS-CoV-2-vaccins zijn getest met groepen proefpersonen die enkele tienduizenden mensen groot zijn, en inmiddels in de praktijk toegepast op miljoenen mensen; dat is meer dan menig medicijn ooit haalt. Daarbij zijn inmiddels na het verschijnen van Van der Heidens column, heel kleine problemen geconstateerd bij de vaccins van AstraZeneca en Johnson&Johnson met een zeldzame vorm van trombose, die pas aan het licht kwamen nadat miljoenen doses waren toegediend. Om het in perspectief te plaatsen: de kans om daaraan te overlijden is kleiner dan de kans om onder de tram te komen.

De Jonge heeft helemaal niet zijn plicht om juiste informatie te verschaffen verzaakt. Van der Heiden beticht hem hier onheus van, en tapt daartoe uit een antivax-vaatje met zijn non-argumenten.

One thought on “Is Colin van der Heiden een antivaxxer?

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *